Yeni rota yöntemleri çoğu zaman toplam mesafe veya dönüş sayısıyla kıyaslanıyor. Benim itirazım, bu ölçütlerin işletme hesabı olmadan yatırım dili oluşturmasına. En kısa rota; tohum bırakma gecikmesi, operatör müdahalesi ve yeniden işleme arttığında en ucuz rota olmayabilir. Ekonomik değerlendirme, algoritma puanını nakit akışına çevirecek saha kaydı ister.
Tasarruf kalemleri ayrı tutulmalı
Yakıt ya da elektrik tüketimi, kullanılan tohum, ekim süresi ve işçilik aynı birime çevrilmeden tek 'verimlilik' yüzdesi anlamlı değildir. Operatör kabinde olmasa bile uzaktan gözetim ve müdahale süresi işçilik maliyetidir.
Çift ekilen veya boş bırakılan şeritlerin maliyeti yalnız tohum değildir. Bitki sıklığı, sonraki ilaçlama yolu ve hasat homojenliği etkilenebilir; bu sonuç ancak sezon sonunda görülür.
Duruş süresi rota kazancını silebilir
Algoritma iyi çalışırken elde edilen dakika kazancı, konum kaybında uzun yeniden başlatma ya da servis bekleme süresiyle kaybolabilir. Bu nedenle kullanılabilir saat, ortalama onarım süresi ve müdahale sıklığı fizibilitenin ana girdileridir.
Karşı görüş, teknolojinin ilk yıllarında bu maliyetlerin doğal olduğudur. Doğrudur; ancak geçiş dönemi maliyeti saklanmamalı, yatırım senaryosunda ayrıca gösterilmelidir.
Üç senaryolu fizibilite
Temel senaryo mevcut operatörlü uygulamayı, iyimser senaryo düşük hata ve yüksek kullanılabilirliği, stres senaryosu ise bağlantı ve servis kesintilerini içermelidir. Gelir tarafında verim artışı kanıtlanmadıysa sıfır kabul edilmelidir.
Satın alma kararı, rota çizgisinin estetiğine değil hektar başına toplam maliyet ve risk ayarlı geri ödeme süresine dayanmalıdır.
Temel görüş
Algoritmik iyileştirmeyi doğrudan ekonomik kazanç olarak sunmak, yatırımcı ve üreticiye görünmeyen işletme maliyetlerini aktarmaz.
Türkiye için ne ifade ediyor?
Türkiye'deki pilotlar hektar başına enerji, tohum sapması, gözetim, servis ve duruş sürelerini mevcut uygulamayla aynı sezon karşılaştırmalıdır.
Başvuru kaynakları
Yazıdaki olgusal çerçeve aşağıdaki kaynaklarla desteklendi; yorumlar köşe yazarına aittir.
