Yüzde 34,3'lük artış yatırım sunumuna kolayca taşınabilecek güçlü bir sayıdır. Fakat bu sayı meyve tutumuna aittir; araştırmada toplam verim açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Ekonomik tezim, bir ara biyolojik göstergenin ancak satılabilir kilogram, kalite sınıfı ve uygulama maliyeti üzerinden nakit akışına çevrildiğinde yatırım verisine dönüşeceğidir.
Payda ve sonuç değişkeni
Meyve tutumu artarken ortalama meyve ağırlığı düşebilir veya bitki daha çok meyveyi hasada taşıyamayabilir. Bu nedenle dekar başına pazarlanabilir kilogram, ikinci sınıf ürün ve fire ayrı izlenmelidir.
Deney yüzdesi kontrol grubuna göre göreli değişimi verir. Ticari işletme ise başlangıç verimini, satış fiyatını ve sezon içi fiyat dağılımını bilmeden gelir etkisini hesaplayamaz.
Uygulamanın görünmeyen maliyeti
Ürün bedeli, üç günde bir uygulamanın işçiliği, ekipman temizliği, su ve olası hastalık yönetimi maliyete eklenmeli. Uygulama yalnız sıcak dalgasında yapılacaksa tahmin ve operasyon kapasitesi de gerekir.
Karşı görüş, ucuz sakkarozun ekonomik riskinin düşük olduğudur. Girdi ucuz olsa bile yanlış zamanda uygulama, işçilik ve biyogüvenlik maliyeti yaratabilir. Ayrıca düzenleyici uygunluk ve tedarik standardı ücretsiz değildir.
Üç senaryolu pilot
Temel senaryo verim farkı olmadığını, olumlu senaryo meyve tutumunun pazarlanabilir ürüne dönüştüğünü, olumsuz senaryo ise kalite veya hastalık maliyetinin arttığını varsaymalı. Her senaryoda başa baş fiyat ve işçilik saati hesaplanmalıdır.
Tek bir sezonun olumlu sonucu kalıcı getiri sayılmaz. Yatırım kararı en az iki üretim döngüsü, farklı sıcak dalgaları ve uygulamasız karşılaştırma ister.
Temel görüş
Ara göstergeyi gelir sonucu gibi sunmak işletmenin girdi bütçesini yanlış yönlendirebilir ve kanıt eşiğini düşürür.
Türkiye için ne ifade ediyor?
Türkiye'deki sera işletmeleri yeni uygulamaları göreli yüzde yerine dekar başına net katkı, pazarlanabilir kalite, işçilik ve risk maliyetiyle değerlendirmelidir.
Başvuru kaynakları
Yazıdaki olgusal çerçeve aşağıdaki kaynaklarla desteklendi; yorumlar köşe yazarına aittir.
