Görüntü destekli seçici püskürtücüler çoğu zaman kullanılan ilaç miktarındaki azalmayla tanıtılıyor. Bu önemli bir ölçüttür; ancak tek başına yeterli değildir. Sistem daha az püskürtürken yabancı otların önemli bölümünü kaçırıyorsa sonraki uygulama, verim kaybı veya direnç yönetimi maliyeti artabilir. Kabul testi bu nedenle yalnız depodan çıkan litreyi değil, doğru hedefleme ve kaçırma oranını birlikte ölçmelidir.
Düşük tüketim her zaman yüksek doğruluk değildir
Penn State Extension, yapay zekâ destekli sensörlerin püskürtme ekipmanlarında ayrı nozulların kontrolü ve yönlendirilmiş uygulama için kullanıldığını belirtiyor. Bu yapı, tarlanın tamamı yerine algılanan hedefe müdahale etme imkânı verir. Fakat sensörün görmediği yabancı ot için nozula komut gitmez.
Toz, gölge, sıra kapanması, küçük gelişim dönemi, farklı toprak rengi ve yüksek ilerleme hızı görüntüyü değiştirebilir. Broşürdeki genel doğruluk değeri, işletmenin ürünü, tarlası ve uygulama saatini temsil etmeyebilir.
Saha doğrusu örnek şeritlerle kurulmalı
Kabul öncesinde farklı yabancı ot yoğunluğu ve ışık koşullarını içeren küçük şeritler elle sayılmalıdır. Makinenin işaretlediği hedef, gerçekten püskürttüğü hedef ve uygulama sonrasında canlı kalan yabancı ot ayrı kaydedilmelidir. Böylece algılama hatası, nozul gecikmesi ve kimyasal etkinlik birbirinden ayrılır.
Karşı görüş, elle sayımın yavaş olduğudur. Bütün tarlayı saymak gerekmez; iyi seçilmiş sabit örnek alanlar sezonlar arası karşılaştırma için yeterli bir kontrol katmanı oluşturabilir. Otomasyonun değeri insanı tamamen kaldırmak değil, insan kontrolünü yüksek riskli noktalara yöneltmektir.
Hız ile görüş alanı birlikte sınanmalı
Kamera hedefi gördükten sonra sınıflandırma, nozul konumu ve sıvının bitkiye ulaşması arasında gecikme vardır. İlerleme hızı arttığında küçük zaman hatası daha büyük konum hatasına dönüşebilir. Test, yalnız düşük hızda değil işletmenin gerçek çalışma hızında yapılmalıdır.
Nozul tıkanması veya basınç değişimi de model doğru karar verse bile uygulamayı bozabilir. Bu nedenle kamera kaydı ile debi veya nozul durumu aynı zaman çizgisinde görülebilmelidir.
Türkiye’de satın alma şartına hata matrisi eklenmeli
Türkiye’de ürün deseni, toprak rengi ve yabancı ot türü kısa mesafede değişebilir. Satın alma şartnamesi; test edilen ürün dönemi, hız, ışık, hedef tür, yanlış pozitif ve kaçırma oranı ile yeniden uygulama eşiğini içermelidir.
Benim önerim tasarruf vaadini litre/ha ile sınırlamamaktır. Bir sezon sonunda toplam kimyasal, kaçırılan hedef, ek geçiş, işçilik ve ürün zararı birlikte hesaplanmalıdır. Akıllı püskürtme ancak bu toplam maliyeti düşürdüğünde gerçek işletme değeri üretir.
Temel görüş
Yalnız ilaç tüketimine bakmak, sistemin kaçırdığı yabancı otların verim, direnç ve ikinci uygulama maliyetini görünmez bırakabilir.
Türkiye için ne ifade ediyor?
Türkiye’de akıllı püskürtücülerin yerel yabancı ot, ürün dönemi, ışık ve gerçek çalışma hızıyla kabul edilmesi; yanlış yatırım ve sezon içi performans sürprizini azaltabilir.
Başvuru kaynakları
Yazıdaki olgusal çerçeve aşağıdaki kaynaklarla desteklendi; yorumlar köşe yazarına aittir.
