Yulaf çalışmasındaki Bacillus suşu laboratuvardan iki yıllık sahaya kadar izlenmişti. Seraya giren ticari bir bidonda ise çoğu zaman aynı kanıt zincirinin yalnız son etiketi görülür. Canlı bir girdiyi gübre tankına bağlamadan önce sorulması gereken ilk soru 'hangi tür?' değil, 'hangi suş, hangi parti ve uygulama anında kaç canlı hücre?' olmalıdır.
Kabul kapıda başlar
Gelen partinin lot numarası, analiz sertifikası, üretim ve son kullanım tarihi ile taşıma sıcaklığı kaydedilmelidir. Kapak bütünlüğü, koku veya renk tek başına kalite testi değildir. Bağımsız ya da yetkin laboratuvarla saflık ve canlılık örneklemesi yapılmalı; etiketteki suş kimliği doğrulanmalıdır.
Depoda sıcaklık kaydı olmayan ürünün sera performansı üreticiye yüklenemez. Soğuk zincir gerekiyorsa teslimden uygulamaya kadar izlenmeli; stok ilk giren ilk çıkar yöntemiyle yönetilmelidir.
Uygulama hattı canlılığı değiştirebilir
Klor, peroksit, UV, aşırı EC, pH ve uzun tank bekleme süresi canlı inokulantı zayıflatabilir. Ayrı tank veya baypas gerekebilir. Emitör filtresi, karıştırma ve hat sonu numunesiyle uygulama başındaki titre ile bitkiye ulaşan titre karşılaştırılmalıdır.
Karşı görüş, bu kadar kontrolün biyolojik ürünün pratikliğini ortadan kaldıracağıdır. Fakat birkaç günlük küçük bölme kabulü, tüm serada etkisiz uygulamadan daha ucuzdur. Kontrol, ürün kullanımını engellemek için değil doğru koşulunu bulmak içindir.
Küçük bölme olmadan ölçek yok
Yeni ürün mevcut program, uygulanmamış kontrol ve mümkünse standart uygulamayla ayrı bölmelerde sınanmalıdır. Hastalık şiddeti yanında kök sağlığı, fitotoksisite, işçilik ve pazarlanabilir ürün izlenmelidir.
Canlı girdi sabit kimyasal değildir. Serada iyi biyokontrol yönetimi, başarı yüzdesini kopyalamak değil suş-parti-hat-bitki zincirini her teslimatta doğrulamaktır.
Temel görüş
Canlı ürünün depolama veya uygulama hattında kaybettiği kalite, doğru suş seçilmiş olsa bile serada başarısızlığa dönüşebilir.
Türkiye için ne ifade ediyor?
Türkiye'deki seralar biyolojik mücadele satın alımına lot izlenebilirliği, canlılık kontrolü ve küçük bölme kabulünü ekleyerek hem ürün riskini hem gereksiz uygulamayı azaltabilir.
Başvuru kaynakları
Yazıdaki olgusal çerçeve aşağıdaki kaynaklarla desteklendi; yorumlar köşe yazarına aittir.
