Mısır denemesinde yüksek damla fertigasyonu ve biyobozunur malç birleşiminin en yüksek verimi vermesi, sera işletmesine 'suyu artır' mesajı vermez. Açık tarladaki 370 milimetre, seradaki günlük litre/bitki programına çevrilemez. Serada asıl başlangıç noktası, her bitkinin hedeflenen su ve besini aynı sapmayla alıp almadığıdır. Dağılım uniformluğu ölçülmeden reçete, yalnız kontrol panelindeki bir sayıdır.
Emitör kabulü bitki öncesi yapılmalı
Yeni sezondan önce hattın başı, ortası ve sonundaki emitörler aynı basınçta toplanmalı; debi ortalaması, en düşük çeyrek ve varyasyon birlikte raporlanmalıdır. Filtre basınç kaybı, gübre enjektörü ve zon açılma sırası teste dâhil edilmelidir. Birkaç düzgün damlatıcı tüm hattı temsil etmez.
Malç veya yetiştirme oluğu yüzey buharlaşmasını değiştirebilir. Ancak kapalı sistemde fazla su drenaja, oksijen düşüşüne ve besin dengesizliğine dönüşebilir. Tarla denemesindeki toprak su depolaması göstergesinin sera karşılığı; substrat hacmi, su tutma eğrisi ve drenaj yüzdesiyle kurulmalıdır.
Program kök ve iklimle geri beslenmeli
Işınım, buhar basıncı açığı ve bitki yükü değiştikçe atım sayısı yeniden hesaplanmalıdır. Sabit günlük program, bulutlu saatte aşırı; sıcak saatte yetersiz kalabilir. Drenaj EC ve pH değeri yalnız gün sonunda değil kritik atımlar sonrası izlenirse kök bölgesinin gerçekten ne aldığı görülür.
Karşı görüş, daha fazla sensörün işletmeyi karmaşıklaştıracağıdır. Doğru; ölçüm sayısı amaç değildir. Minimum güvenilir set basınç, debi, drenaj hacmi, EC/pH ve iklim kaydıdır. Bu beş veri, yüzlerce gösterge yerine sulama kararının kapısını tutabilir.
Kabul kriteri reçeteden önce gelir
Ben yeni fertigasyon programının önce küçük bir zonda ve eski programla yan yana çalışmasını öneriyorum. Kök oksijeni, drenaj, büyüme ve pazarlanabilir ürün farkı görülmeden tüm tesise geçilmemelidir.
Yüksek uygulama düzeyi bazı koşullarda verimi artırabilir. Serada iyi mühendislik, bu sonucu kopyalamak değil; eşit dağılım, güvenli drenaj ve iklime uyarlanmış atımlarla yerel kök bölgesinde yeniden kanıtlamaktır.
Temel görüş
Serada ortalama debi doğru görünürken hat sonları veya belirli zonlar farklı su alabilir; bu görünmeyen sapma hem verimi hem besin kaybını belirler.
Türkiye için ne ifade ediyor?
Türkiye'deki sera işletmeleri yeni fertigasyon reçetelerini tesis genelinde uygulamadan önce debi uniformluğu ve drenaj tepkisini küçük zonlarda ölçerek kabul etmelidir.
Başvuru kaynakları
Yazıdaki olgusal çerçeve aşağıdaki kaynaklarla desteklendi; yorumlar köşe yazarına aittir.
