Multispektral indeksler güçlü bir verim sinyali taşıyabilir; fakat sinyalin nedeni tek değildir. Su derinliği, azot durumu, hastalık ve çeşit benzer renk değişimleri üretebilir. Benim tezim, sürdürülebilirlik iddiasının yalnız verim tahminine değil su ve besin girdisinin eş zamanlı kaydına dayanması gerektiğidir.
Verim tahmini kaynak verimliliği değildir
Bir parselin verimini doğru öngörmek, aynı verimin daha az su veya gübreyle elde edildiğini göstermez. Ekim sıklığının ana etkisinin anlamlı çıkmaması da her sıklığın kaynak kullanımı açısından eşdeğer olduğu anlamına gelmez.
Su seviyesi, sulama hacmi, enerji ve azot uygulaması parsel bazında izlenirse model üretim sonucunu kaynak maliyetiyle ilişkilendirebilir.
Karışan stresler
NDRE ve CLRE klorofil ve kanopi durumuna duyarlıdır; azot eksikliği, su stresi veya hastalık benzer yönde sinyal verebilir. Tek görüntü, neden tayini için yeterli değildir. Saha gözlemi ve girdi kaydı gerekir.
Karşı görüş, modelin çok değişkenli yapısının nedenleri kendiliğinden ayırabileceğidir. Etiketlenmemiş veya deneyde bulunmayan stres, model için yine bilinmeyendir.
Sürdürülebilir pilot
Başarı ölçütü hektar başına verimin yanında metreküp su başına ürün, kilogram azot başına verim ve tahmin hatası olmalıdır. Drenaj, metan ve enerji gibi etkiler uygun projelerde ayrıca değerlendirilmelidir.
Harita çevresel sonucu kanıtlamaz; doğru ölçüm planını nereye yoğunlaştıracağımızı gösterir.
Temel görüş
Verim sinyalini kaynak verimliliği diye yorumlamak, su ve gübre maliyetini görünmez bırakabilir.
Türkiye için ne ifade ediyor?
Türkiye'deki çeltik pilotları UAV verisini parsel bazlı su, enerji ve besin kayıtlarıyla eşleştirmeden sürdürülebilirlik sonucu ilan etmemelidir.
Başvuru kaynakları
Yazıdaki olgusal çerçeve aşağıdaki kaynaklarla desteklendi; yorumlar köşe yazarına aittir.

