Yaprak su içeriği veya klorofil artınca 'su tasarrufu' demek caziptir. Oysa bitki daha iyi görünürken aynı miktarda su tüketmiş olabilir. Tasarruf, eşdeğer verim ve kalite için çekilen toplam suyun azalmasıyla kanıtlanır; tek bir fizyolojik göstergeyle değil.
Sistem sınırı depodan drenaja uzanır
Uygulanan sulama hacmi, drenaj, ortam buharlaşması ve bitki gelişimi aynı zaman aralığında ölçülmeli. Saksı deneyi ile ticari sera arasında kök hacmi ve mikroiklim farkı vardır; litre başına biyokütle veya satılabilir ürün karşılaştırılmadan tasarruf sonucu çıkarılamaz.
Yağmurlama veya sisleme gibi iklim amaçlı su kullanımı da hesaba girmelidir. Yalnız damlatıcı debisini izlemek toplam işletme su bilançosunu eksik bırakır.
Girdi üretimi ve uygulaması da çevresel yüktür
Kaolin ya da başka bir yaprak girdisinin üretim enerjisi, taşıması, ambalajı, püskürtme yakıtı ve ekipman temizleme suyu vardır. Küçük bir su yararı bu ek yüklerle karşılaştırılmalıdır.
Karşı görüş, düşük dozlu girdilerde yaşam döngüsü hesabının gereksiz ayrıntı olduğudur. İlk pilotta basitleştirilebilir; fakat 'sürdürülebilir' iddiası veriliyorsa en az malzeme miktarı, uygulama sayısı ve atık su görünür olmalıdır.
Verim ve kalite korunmadan tasarruf tamamlanmaz
Daha az suyla yaşayan fakat daha az veya düşük kaliteli ürün veren bitki teknik olarak dayanmış olabilir, ekonomik ve besinsel çıktı korunmamıştır. Satılabilir ürün, kalite kusuru ve hasat sonrası dayanım en az bir tam ürün döngüsünde izlenmelidir.
İyi kuraklık deneyi, girdili ve girdisiz parsellerde aynı su düzeyini; ayrıca hedeflenen daha düşük su düzeyini karşılaştırır. Böylece girdinin stres göstergesini mi, gerçek üretim su verimliliğini mi iyileştirdiği ayrılır.
Temel görüş
Su tasarrufu iddiası yanlış kurulursa girdi kullanımı artarken havza veya işletme düzeyinde gerçek su çekimi değişmeyebilir.
Türkiye için ne ifade ediyor?
Türkiye pilotlarında toplam çekilen su, drenaj, satılabilir ürün, kalite, uygulama girdisi ve tam sezon sonucu birlikte raporlanmalıdır.
Başvuru kaynakları
Yazıdaki olgusal çerçeve aşağıdaki kaynaklarla desteklendi; yorumlar köşe yazarına aittir.
