Avrupa'da yazlık ürün tahminlerinin aşağı çekilmesi fiyatların kesin yükseleceği anlamına gelmez. Piyasa; stok, Karadeniz ve Amerika arzı, enerji, kur ve ticaret politikasını aynı anda fiyatlar. Yine de yem kullanan işletme için bu rapor bekleyip fiyat tahmini yapma değil, satın alma dayanıklılığını sınama çağrısıdır.
Hacim ve fiyat aynı senaryoda olmalı
Bütçede yalnız mısır birim fiyatını artırmak yetmez. Tedarikçinin teslim edebileceği hacim, kalite, navlun, vade ve kur birlikte değişebilir. Baz senaryonun yanında daha düşük hacim ve geciken teslimat senaryosu kurulmalıdır.
İkame hammaddesi teknik rasyon sınırları, besin değeri ve piyasa derinliğiyle değerlendirilmelidir. Kâğıt üzerinde ucuz görünen ikame, performans kaybı veya ek formülasyon maliyeti yaratabilir.
Tahmin ile sözleşme karıştırılmamalı
JRC'nin yüzde 14'e kadar düşüş ifadesi bütün mısır arzının aynı oranda azalacağı anlamına gelmez. Bu rakamı doğrudan fiyat artışına çevirmek yatırımcıyı sahte kesinliğe götürür.
Karşı görüş, erken alımın fiyat düşüşünde zarar yaratacağıdır. Bu nedenle amaç tek seferde stoklamak değil; farklı tarihlere yayılan alım, tavan fiyat, hacim garantisi ve ikame opsiyonunu birlikte tasarlamaktır.
Karar eşiği nakit akışına bağlanmalı
Her senaryoda stok günü, işletme sermayesi, teminat ihtiyacı ve ürün satış fiyatına aktarılabilirlik hesaplanmalıdır. Yem maliyeti artarken satış fiyatı gecikiyorsa asıl risk marj değil nakit döngüsüdür.
İyi risk yönetimi en doğru fiyat tahminini bulmaz; yanlış tahminde işletmenin üretimi durdurmamasını sağlar.
Temel görüş
Verim tahminini doğrudan fiyat kararı saymak, işletmeyi hacim, kur, vade ve ikame risklerine açık bırakır.
Türkiye için ne ifade ediyor?
Türkiye'deki yem ve hayvancılık işletmeleri Avrupa kaynaklı mısır riskini kademeli alım, ikame sınırı ve işletme sermayesi senaryosuyla izlemelidir.
Başvuru kaynakları
Yazıdaki olgusal çerçeve aşağıdaki kaynaklarla desteklendi; yorumlar köşe yazarına aittir.
