Bezelye ile buğdayın birlikte ekiminde 1,39 arazi eşdeğer oranı önemli bir bulgu. Fakat bu sayıyı 'rejeneratif tarım başarısı' etiketiyle kapatmak ölçüm işini yarıda bırakır. LER, aynı ürünleri ayrı ayrı yetiştirmeye göre biyolojik alan kullanımını karşılaştırır; toprağın uzun vadeli durumunu, azot kaybını veya çiftçinin gelirini tek başına anlatmaz.
Toprak göstergeleri birlikte okunmalı
Çalışmada birlikte ekim organik madde ve besin göstergelerini iyileştirdi; bakla–buğday sistemi genel toprak kalitesinde öne çıktı. En yüksek LER ise bezelye–buğdaydan geldi. Bu ayrım, tek bir sistemin tüm hedeflerde şampiyon olmadığını gösteriyor.
Organik madde yüzdesinin yanında örnekleme derinliği, hacim ağırlığı, başlangıç değeri ve yıllar arası değişim yayımlanmalıdır.
Azot kazanımı kayıp bilançosunu kapatmaz
Baklagil varlığı biyolojik azot bağlama potansiyeli taşır; bunun ne kadarının sonraki ürüne kaldığı, ne kadarının hasatla çıktığı ve ne kadarının gaz veya yıkanma yoluyla kaybolduğu ayrıca ölçülmelidir.
Karşı görüş, kimyasal gübre azalırsa çevresel sonucun zaten olumlu olduğudur. Gübre azaltımı kayda değer olabilir; ancak verim, toprak azotu ve kayıp yolları görülmeden net bilanço kurulamaz.
Çok yıllı eşik gerekli
İki sezonluk deneme güçlü bir başlangıçtır, fakat toprak süreçleri daha uzun zaman ister. En azından rotasyonun tamamı, hastalık ve yabancı ot baskısı, su tüketimi, ürün kalitesi ve gelir birlikte izlenmelidir.
Rejeneratif iddia yöntem adıyla değil, zaman içinde ölçülen toprak işlevi ve üretim dayanıklılığıyla kurulmalıdır. LER bu gösterge setinin değerli ama tek bir parçasıdır.
Temel görüş
Tek bir kaynak verimliliği oranı, çevresel faydayı olduğundan geniş göstererek toprak ve azot risklerini görünmez kılabilir.
Türkiye için ne ifade ediyor?
Türkiye'deki birlikte ekim pilotları LER yanında su sayacı, toprak organik maddesi, azot dengesi, hastalık, pazarlanabilir verim ve gelir göstergelerini çok yıllı izlemelidir.
Başvuru kaynakları
Yazıdaki olgusal çerçeve aşağıdaki kaynaklarla desteklendi; yorumlar köşe yazarına aittir.
